Göz İltihabı (Üveit) Nedir?
Gözün orta tabakasını oluşturan uvea; iris (gözün renkli kısmı), siliyer cisim (odaklanmayı sağlayan yapı) ve koroid (retinayı besleyen damar tabakası) olmak üzere üç ana bölümden oluşur. Bu yapılar iltihaplandığında oluşan duruma üveit denir. Üveit; iltihabın konumuna göre anterior (ön), intermediyer (orta), posterior (arka) ve panüveit (tüm katmanlar) olarak sınıflandırılır.
Üveit, enfeksiyonlar, göz yaralanmaları veya Behçet, Crohn gibi otoimmün hastalıklar sonucu gelişebilir. Gözde kızarıklık, ağrı, ışığa hassasiyet, görme bulanıklığı ve sulanma gibi belirtilerle kendini gösterir.
Üveit Türleri
Anterior üveit: Gözün renkli kısmı olan irisin iltihaplanmasıdır.
İntermediyer üveit: Vitreus sıvısı ve siliyer cisim etkilenir.
Posterior üveit: Retina ve koroid iltihaplanır.
Panüveit: Uvea’nın tüm katmanları iltihaplanır.
Göz Batması Neden Olur?
Üveit, toksoplazma gibi parazitlerden, herpes simpleks ya da sitomegalovirüs gibi virüslerden veya otoimmün hastalıklardan kaynaklanabilir. Ayrıca göz travmaları ve bazı kanser türleri de bu iltihaba yol açabilir. Her ne kadar genetik geçişi olmasa da bazı hastalarda HLA-B27 geni ile ilişkili olabilir.
Göz İltihabının Seyri
Hastalık süreci farklı şekillerde ilerleyebilir:
Akut: Ani başlayan ve kısa sürede şiddetlenen iltihap.
Kronik: Altı haftadan uzun süren ya da tedaviye rağmen tekrarlayan durum.
Rekürren: Ataklar halinde aralıklı şekilde tekrar eden iltihap.
Özellikle kronik ya da posterior üveitler komplikasyonlara yol açabilir. Tedavi edilmediğinde katarakt, glokom ve ciddi görme kaybı gelişebilir. Bu yüzden erken tanı ve düzenli takip büyük önem taşır.
Göz Batması Belirtileri Nelerdir?
Gözde ağrı ve batma hissi
Kızarıklık
Işığa karşı hassasiyet
Bulanık görme
Görme kaybı
Göz kamaşması
Ödem ve yaşarma
Işık çakması görme
Pupilde küçülme
Çevresel görme kaybı
Bu belirtiler tek bir tür iltihapla sınırlı kalmayabilir; bir göz iltihabı başka bir türü tetikleyebilir. Örneğin üveit, keratite ya da blefarite dönüşebilir. Bu nedenle erken müdahale çok önemlidir.
Tanı Yöntemleri
Tanı koymak için kapsamlı bir göz muayenesi yapılır:
Anamnez ve standart muayene: Hasta öyküsü alınır, göz tepkileri değerlendirilir.
Tonometri: Göz içi basıncı ölçülür.
Yarık lamba muayenesi: Göze ışık tutularak iltihap değerlendirilir.
Oftalmoskopi: Retina ve optik sinir görüntülenir.
Optik Koherens Tomografi (OKT): Retina tabakaları detaylı şekilde incelenir.
Fundus Floresans Anjiyografi: Retina ve koroid damarları görüntülenir.
Kan testleri: Behçet, Crohn gibi altta yatan hastalıklar araştırılır.
Bazı durumlarda kesin neden bulunamayabilir, yine de tedavi mümkün olur. Bu testler sadece tanı koymak için değil, tedavi sürecini izlemek için de önemlidir.
Göz Batması Nasıl Geçer? Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Tedavi planı, iltihabın konumu ve hastalığın sürecine göre belirlenir:
Göz damlaları: İltihabı azaltan damlalar ve pupili genişleterek spazmları azaltan damlalar verilebilir.
İlaç tedavisi: Gerekirse antienflamatuar ilaçlar, antibiyotikler veya bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanılır.
Cerrahi: Şiddetli vakalarda, özellikle vitreus sıvısının etkilenmesi durumunda vitrektomi ameliyatı yapılabilir.
Koruyucu önlemler: Işığa hassasiyet için güneş gözlüğü önerilir. Göz damlaları geçici görme bulanıklığı yapabileceğinden araç kullanımı gibi dikkat isteyen işlerden kaçınılmalıdır.
Eğer göz iltihabına neden olan otoimmün ya da enfeksiyöz bir hastalık varsa, bu hastalığın tedavisi de mutlaka planlanmalıdır.
