Arpacık Nedir?
Arpacık, göz kapağında yer alan yağ bezlerinin (özellikle meibomian bezleri) enfeksiyonudur. Genellikle göz kapağında sivilceye benzeyen, kızarık ve şiş bir yapı olarak ortaya çıkar. Ağrı, hassasiyet ve rahatsızlık hissi görülebilir. Çoğu zaman birkaç gün ile bir hafta içinde kendiliğinden veya tedavi ile iyileşir. Bu süreçte göz hijyenine dikkat etmek, sıcak pansuman uygulamak ve doktorun önerdiği antibiyotikli damla veya pomatları kullanmak önemlidir.
Arpacık Türleri
Dış Arpacık: En sık görülen türdür. Kirpik kökleri veya yağ bezlerinin iltihabıdır.
İç Arpacık: Göz kapağının içinde yer alan meibomian bezlerinin enfeksiyonudur. Daha derinde ve genellikle daha ağrılıdır.
- Şalazyon Nedir?
Şalazyon, meibomian bezlerinin tıkanması sonucu gelişen kistik bir yapıdır. Başlangıçta iç arpacık şeklinde olabilir. Ağrısız başlasa da zamanla büyüyerek ağrı ve baskı hissi yaratabilir. Tedavi edilmezse görmeyi etkileyebilir veya tüm kapağı tutabilir.
Arpacık Belirtileri
Göz kapağında kırmızı, şiş, iltihaplı kabarıklık
Ağrı, sıcaklık artışı ve kızarıklık
Gözde batma, sulanma, ışık hassasiyeti
Çapaklanma ve göz kapağında kabuklanma
Arpacık Neden Oluşur?
En sık neden, tıkanmış yağ bezlerinde bakteriyel enfeksiyondur. En yaygın etken Stafilokok bakterileridir. Risk faktörleri şunlardır:
Daha önce arpacık/şalazyon geçirmiş olmak
Göz hijyenine dikkat edilmemesi
Makyajla uyumak, hijyensiz makyaj malzemeleri
Kirli kontakt lens kullanımı
Blefarit (kirpik dibi iltihabı) ve rozasea
Yorgunluk, stres, bağışıklık düşüklüğü
Tanı Nasıl Konur?
Tanı, göz doktorunun biomikroskopla yapacağı muayene ile konur. Meibografi ile yağ bezlerinin durumu ayrıntılı olarak incelenebilir.
Tedavi Yöntemleri
Hijyen ve Sıcak Pansuman:
Kirpik dipleri özel solüsyonla temizlenir
Günde 2-3 kez 5-10 dakika sıcak pansuman yapılır
Ardından masaj uygulanır
İlaç Tedavisi:
Antibiyotikli damla ve merhemler kullanılır
Gerekirse sistemik antibiyotik başlanabilir
Yeni Teknolojik Yöntemler:
IPL Lazer (Yoğun Atımlı Işık): Blefarit, demodex ve arpacıkta etkilidir. Şalazyona dönüşme riskini azaltır.
Infrared Maske: Yağ bezlerini yumuşatarak tıkanıklıkları açar.
Arpacık Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Arpacık 3-4 haftadan uzun süredir varsa, sertleşmiş veya kistleşmişse, cerrahi tedavi uygulanır. Lokal anesteziyle kapak içinden yapılan küçük bir kesi ile iltihap boşaltılır.
Nelere Dikkat Edilmeli?
Elleri yıkamadan göze dokunmayın
Arpacığı sıkmayın veya patlatmayın
Göz makyajı yapmayın
Havlu gibi kişisel eşyaları paylaşmayın
Göz kapağınıza sıcak pansuman ve masaj yapın
Sık Sorulan Sorular
Gözde arpacığa ne iyi gelir?
Sıcak pansuman ve ardından masaj, tıkanıklığı açarak rahatlama sağlar.
Sıcak pansuman nasıl yapılır?
Ilık suya batırılmış temiz bez veya pamuk, göz kapağına 5-10 dakika uygulanır. Cilt yakılmamalıdır.
Arpacık kendi kendine geçer mi?
Bazı arpacıklar tedavi olmadan geçse de, şalazyona dönüşmemesi için takip edilmelidir.
Ne kadar sürede geçer?
Genellikle 7-10 gün içinde düzelir.
Bulaşıcı mıdır?
Başka kişilere bulaşmaz ama aynı kişide tekrarlayabilir.
Bitkisel yöntemler işe yarar mı?
Sıcak çay veya suyla yapılan pansuman yararlıdır; sarımsak gibi uygulamalardan kaçınılmalıdır.
